محسن عباس نژاد
51
قرآن و طب ( فارسى )
[ سوره بقره ] آيه : 35 وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ آيات مرتبط : 61 ، 261 ، 23 ، 172 ، 195 بقره - 53 ، 124 طه - 138 ، 99 ، 145 ، 95 انعام - 3 مائده - 5 ، 39 حج - 55 ، 20 ، 56 مؤمنون - 24 حاقه - 49 قمر - 17 ، 60 ، 62 عنكبوت - 19 ، 12 شورى - 21 ، 15 ملك - 55 توبه - 58 ، 22 ، 33 ذاريات - 2 ، 19 ، 10 حجر - 36 ، 31 ، 47 يس - 44 مدثر - 18 فجر - 14 بلد - 3 ماعون - 7 ابراهيم - 2 ، 3 طلاق - 24 ، 83 يونس - 7 شعراء - 60 نمل - 10 لقمان - 7 ق - 17 نوح - 15 نباء - 28 تا 31 عبس - 82 قصص - 41 ، 37 روم - 36 ، 39 سبا - 52 زمر - 17 تا 23 قلم - 6 ، 10 ، 11 ، 66 ، 69 ، 115 نحل موضوعات : بهداشت - بهداشت تغذيه - دستهبندى آيات تغذيه در قرآن منبع : بهداشت در قرآن صفحات : 111 تا 118 به طور كلى شايد بتوان با يك برآورد ساده آياتى را كه در ارتباط با مسائل تغذيه در قرآن وجود دارد به چند دستهى مختلف به قرار زير تقسيم كرد : 1 - آياتى كه در آنها جنبهى رزاقيت عالم الهى به صورت طيفى فراگير ، كلى و بىحدومرز براى تمام جنبندگان عالم مطرح شده است و در اين آيات خداوند خود را دانا به كم و كيف نياز همهى موجودات حياتى جهان و توانا براى برخوردار كردن مناسب هر دسته ، فراخور حال آنها خوانده است ، كه نتيجه و محور بهداشتى اين آيات تأمين آرامش روانى مردم نسبت به احتمال كمبودها و محروميتهاى مواد غذايى و رفع نگرانى آنها از تصور فقر غذايى ناشى از امكانات زمينى و الطاف الهى است ؛ كه در اين زمينه علاوه بر آيهى 6 سورهى هود / 11 مىتوان آيات ديگرى مثل آيهى 49 سورهى قمر / 54 را شاهد آورد كه در آن خداوند مىفرمايد : إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ . ؛ يا آيهى 60 سورهى عنكبوت / 29 را كه مىفرمايد : وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ . ؛ « و چه بسيار جنبنده كه عهدهدار روزى خود نيست ، بلكه خداوند روزىبخش او و شما است و او شنواى داناست . » يا به آيات 19 سورهى شورى / 42 - 21 سورهى ملك / 67 - آيهى 58 سورهى ذاريات / 51 - آيهى 17 سورهى عنكبوت / 29 يا آيهى 3 سورهى فاطر / 35 اشاره كرد . در آيات 22 و 23 سورهى ذاريات / 51 خداوند براى افراد ديرباور شكاك و حريص با سوگند مىفرمايد : وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ * فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ . « و در آسمان مايهى روزى شما است . و نيز آنچه به شما وعده دادهاند آرى سوگند به پروردگار آسمان و زمين كه آن مانند همين كه شما سخن مىگوييد حق است » - يا آيهى 21 سورهى حجر / 15 كه خداوند مىفرمايد : « هيچ چيز نيست مگر آنكه گنجينههايش نزد ماست و جز به اندازهى معين پديد نمىآوريم . » 2 - آياتى كه در آنها خداوند انسان را به داشتن رزق مقسوم و مقدر رهنمون شده و ضمن اينكه تلاش در كسب روزى مقدر را براى مردم ضرورى كرده است آنها را از تلاشهاى بىرويه و دور از اعتدال نيز نهى فرموده است كه اين خود مىتواند نقش پيشگيرى ارزشمندى از بروز عوارض حرص و آز و تلاشهاى افراطى افراد داشته باشد و در نتيجه زمينهى تأمين بهداشت روانى را برايشان فراهم سازد ضمن اينكه گسترش ساير پىآمدهاى زيادهطلبى و خروج از دايرهى حق و عدل ، مثل بهرهكشى بيش از حد ذخاير ارضى ، افزايش بىرويهى آلودگى هوا ، ايجاد فاصلهى